|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Betekent ontrouw het einde van een relatie?
In een volgend punt zouden we willen stilstaan bij de gevolgen van ontrouw voor de primaire relatie en voor de partners afzonderlijk. In tegenstelling tot wat men vaak hoort, blijkt uit onderzoek dat de kans vrij groot is dat buitenrelationele betrekkingen het gevoel van eigenwaarde van de ontrouwe partner doen toenemen. Een hoog gevoel van eigenwaarde gaat vaak samen met een sterker vermogen de partner lief te hebben. Het lijkt daarom aannemelijk dat in bepaalde gevallen iemand met een bevredigende buitenrelationele ervaring meer waardering krijgt voor de eigenschappen van de primaire partner. Toch moet hierbij een onderscheid gemaakt worden tussen mannen en vrouwen. Buitenrelationele ervaringen leiden voor mannen tot een toename, voor vrouwen tot een afname in relatie- of huwelijkssatisfactie. Zo constateerde Kinsey dat buitenechtelijke relaties vaak het effect hebben dat een man merkt dat de relatie met zijn vrouw beter is dan hij had gedacht. Hieruit blijkt het positieve effect dat ontrouw kan hebben op de primaire relatie. Het zou echter een misvatting zijn te denken dat dit altijd het geval is. In de meeste gevallen is het immers zo dat wanneer de geheime betrekkingen aan het licht komen, er zich problemen manifesteren in de primaire relatie.
Wanneer de buitenrelationele relatie aan het licht komt, is de emotionele uitbarsting bij de trouwe partner heel groot. Gevoelens van onzekerheid, gekrenktheid, verdriet, wantrouwen en onbegrip overspoelen de trouwe partner. Al deze elementen maken het verwerkingsproces bijzonder moeilijk. Het zelfvertrouwen krijgt een flinke deuk. Tevens heerst er een algemene angst om door de ontrouwe partner in de steek gelaten te worden. Terwijl deze gevoelens van de trouwe partner gericht zijn op zichzelf, zijn er ook gevoelens van woede en agressie aanwezig ten aanzien van de ontrouwe partner.
We mogen de gevoelens van de ontrouwe partner evenmin onderschatten. Wanneer de buitenrelationele relatie nog niet aan het licht is gekomen, zijn er verschillende reacties en gevoelens mogelijk. Meestal zal de ontrouwe partner dubieuze gevoelens ervaren: enerzijds beleeft men plezier, maar anderzijds ervaart men schuldgevoelens voor wat men doet. Tevens staat de ontrouwe partner voor een moeilijke keuze: vertelt men de trouwe partner wat er gebeurd is of zwijgt men erover in alle talen? De angst voor de gevolgen weerhoudt de ontrouwe partner vaak om eerlijk te zijn. Zeker bij een slippertje, wil men de partner niet onnodig kwetsen of wil men een relatiecrisis vermijden omdat deze niet in verhouding staat tot het plezier dat men aan het avontuurtje beleefd heeft. De ontrouwe partner heeft af te rekenen met twee tegenstrijdige belangen, nl. de plicht om eerlijk te zijn en de wens om de partner niet te kwetsen. Wanneer men het vertelt, is het vaak moeilijk om objectief te zijn want men gaat de ontrouw achteraf gemakkelijk bagatelliseren. Wanneer men het niet vertelt, is de kans groot dat men met een schuldgevoel blijft zitten en is men vaak angstig dat de partner het toch ontdekt.
Ontrouw zal ongetwijfeld relationele gevolgen hebben. In een eerste punt bespreken we de negatieve gevolgen van ontrouw voor de primaire relatie om vervolgens ontrouw te zien als een nieuwe kans voor de relatie. Wanneer de ontrouwe partner opbiecht wat hij gedaan heeft of de trouwe partner de affaire of het slippertje ontdekt, is de intensiteit van de gevoelens van beide partners zo sterk dat men vaak impulsieve en ondoordachte beslissingen neemt. Zo kan het zijn dat de ontrouwe partner de beslissing neemt zijn partner te verlaten. De gevoelens van verliefdheid en passie zijn immers zo sterk dat men graag bij de minnaar/minnares is. Alles -en zeker de seks- gaat op dat moment immers beter bij de minnaar/minnares dan bij de primaire partner. Seksuologen wijzen op het gevaar dat men zich ten onrechte laat meeslepen door de passie en verliefdheid aangezien deze vaak misleidend zijn. Ook bij de nieuwe partner zullen deze sterke gevoelens immers na een tijd verminderen waardoor men vaak in eenzelfde situatie terechtkomt als bij de vorige relatie. De hartstocht en passie zullen in het begin zeer sterk zijn, niet enkel omwille van de nieuwe partner maar vaak ook omwille van de aard van de situatie. Het nieuwe, het geheimzinnige en het spannende zorgen immers meestal voor extra passie en verliefdheid die echter snel weer overgaat eenmaal deze elementen verdwijnen. Vaak is men ook onrealistisch en vergeet men de praktische kanten van het starten van een nieuwe relatie en het beëindigen van de oude relatie. Niet alleen de ontrouwe partner neemt impulsieve beslissingen. Ook de trouwe partner wordt overmand door sterke emoties wanneer het vreemdgaan aan het licht komt. Deze reacties kunnen zeer uiteenlopend van aard zijn. Een van de meest voorkomende reacties is het wegsturen van de ontrouwe partner. Ook hier waarschuwen seksuologen weer voor het gevaarlijke karakter van zulke impulsieve reacties. Hoewel het beëindigen van de relatie best te begrijpen is, is het toch belangrijk dat de trouwe partner zich de vraag stelt of men het er voor over heeft om een lange relatie op te geven voor één enkele misstap van de partner.
Ontrouw hoeft niet noodzakelijk te leiden tot een relatiebreuk of een echtscheiding. Zo kan het zijn dat geen van beide partners de relatie kan of durft te beëindigen omdat de bindende factoren van de relatie te sterk zijn. Weggaan van de vaste partner is soms moeilijker dan men denkt. Of vaak willen verschillende koppels hun relatie nog een kans geven door de ontrouw proberen te verwerken. Naarmate de relatie voor de crisis bevredigend van aard was, zal men meer pogingen ondernemen om de crisis te doorstaan. Het
verder zetten van de relatie is zeker in het begin een moeilijke opgave. Na het vreemdgaan is de relatie altijd anders dan voorheen. Er is ook heel wat tijd nodig om de wonden te helen. Een onmiddellijk emotioneel herstel tussen beide partners is vrijwel onmogelijk.
Vaak is het zo dat de trouwe en de ontrouwe partner verschillende betekenissen en verschillend belang hechten aan het slippertje of aan de buitenrelationele relatie. Dit verschil is volgens verscheidene therapeuten dan ook één van de grootste problemen voor koppels wanneer ze het vreemdgaan willen verwerken. Beiden zien er iets heel anders in, ze denken er anders over. De ontrouwe partner beschouwt de buitenrelationele relatie vaak als iets onschuldig en geeft er weinig of geen betekenis aan. De trouwe partner daarentegen ziet het vreemdgaan als een bewijs voor zijn of haar tekorten en heeft totaal geen vertrouwen meer. Alles wat ooit zo zeker was, staat door het vreemdgaan op losse schroeven. Wanneer men echter in het patroon van schuldige en slachtoffer blijft zitten, wordt het
verder zetten van de relatie heel moeilijk. Relatietherapeuten wijzen dan ook op het belang van de ruimte die er moet zijn voor gesprek, wat zeker niet eenvoudig is. Het is belangrijk dat men uitzoekt hoe het vreemdgaan is kunnen gebeuren. Het vreemdgaan is dan een aanleiding om de relatie kritisch te bekijken. Naast het zoeken naar de oorzaken, is het ook belangrijk dat beide partners nadenken over wat hen nog bindt want het is de basis waarop hun verdere relatie gebouwd moet worden. Dit gezamenlijk verwerken is echter heel moeilijk aangezien het emotioneel zwaar is om alles uit te spreken en te aanhoren. Uit de praktijk blijkt dat het te snel uitwisselen van gevoelens eerder schadelijk is.
Ook al hebben beide partners de intentie om de relatie opnieuw een kans te geven, toch loopt het vaak nog mis. Veel heeft te maken met irreële verwachtingen die beide partners hebben. Zo verwacht de ontrouwe partner dat het vertrouwen onmiddellijk hersteld is, maar het blindelings vertrouwen dat er vroeger was, is echter vaak voorgoed verdwenen. Hoe vaak de ontrouwe partner ook zegt dat het nooit meer zal gebeuren, toch blijft er bij de trouwe partner een zeker wantrouwen en angst. Bij sommigen blijft dit zo sterk aanwezig dat de relatie geen kans op slagen meer heeft. De emotionele breuk is dan onherstelbaar en gevoelens van onbegrip en wantrouwen blijven domineren. Het opnieuw beginnen in de bestaande relatie is dus meestal moeilijker dan een nieuwe relatie te beginnen. Toch zijn er ook heel wat koppels waarbij de gevoelens voor elkaar na een tijd terugkomen en die de crisis op een positieve manier verwerken. Beide partners komen tot nieuwe inzichten over elkaar en over de relatie. Hun relatie wordt beter en bewuster waardoor ze ook de kwaliteit ervan beter gaan bewaken. De crisis die door het vreemdgaan veroorzaakt werd, vormt dan een kans om opnieuw te starten.
Tot nu toe hebben we het vooral gehad over de positie van de ontrouwe en trouwe partner en over de relatie tussen beiden. Tenslotte zouden wij ook even willen stilstaan bij de opvattingen die er heersen over de minnares, aangezien zij - in tegenstelling tot de minnaar - nog steeds heeft af te rekenen met bepaalde vooroordelen. Mensen hebben al vlug de neiging om op een zeer pejoratieve toon te spreken over de minnares. Deze krijgt allerlei verwijten naar het hoofd geslingerd door de omgeving, meestal de omgeving van de partner die bedrogen wordt. Het is zij die de ontrouwe partner heel waarschijnlijk verleid heeft, zo luidt meestal de publieke opinie. Dit is veel minder het geval wanneer een man de rol van minnaar heeft. Het is vanzelfsprekend dat dit stereotiep beeld van de 'verdoemde minnares' niet altijd overeenstemt met de werkelijkheid. Minnaars en minnaressen zouden zeker niet altijd enkel uit zijn op seks en plezier. Vaak is het immers zo dat de derde partij eveneens verlangens gaat koesteren die verder reiken dan het seksuele. Het moment waarop de derde partij meer dan alleen seksuele verwachtingen gaat koesteren, is vaak de voedingsbodem voor de verdere problemen tussen de ontrouwe partner en zijn minnares of haar minnaar. Want het is vaak zo dat wat ontrouwe partners zoeken bij een derde, van een geheel ander niveau is dan bij de primaire partner. Het gaat om twee gescheiden werelden. Bij de primaire partner worden andere kwaliteiten gewaardeerd dan bij de derde partij. Vandaar dat vele ontrouwe partners dan ook niet snel overgaan tot een scheiding, want ze willen hun thuisbasis, hun partner, ook niet kwijt. Ze willen een minnares waarmee ze mooie momenten kunnen delen, maar ze willen tegelijk hun comfortabele leventje thuis behouden.
Alleenstaanden die een relatie hebben met iemand die reeds een relatie heeft, ondervinden vaak dat ze de speelbal zijn van de impasse waarin de ontrouwe partner zich bevindt. Meestal hopen zij dat er voor hen gekozen wordt. Zij krijgen vaak de belofte dat men zal kiezen en toch doet men het niet veel. Alleenstaanden komen dan ook tot de conclusie dat ze beter geen relatie aangaan met iemand die reeds een vaste relatie heeft.
Conclusie
Wanneer we nu kort reflecteren over al het voorgaande, is het duidelijk dat ontrouw moeilijk te definiëren is. Ontrouw is immers voor elk koppel anders, het is dus m.a.w. een heel subjectief begrip. Uit het feit dat er weinig cijfermateriaal te vinden is, kunnen we afleiden dat het onderzoek rond ontrouw nog steeds niet eenvoudig is. Het bestaand onderzoek moet daarenboven met de nodige omzichtigheid benaderd worden. Ten eerste omdat er vaak tegenstrijdige onderzoeksresultaten naar voor komen. Ten tweede omdat het om een persoonlijke en delicate materie gaat waarin men nooit de zekerheid heeft of men de waarheid zegt. Wat leert ontrouw ons nu over relaties en seksualiteit? Men zou kunnen stellen dat totale controle of absolute zekerheid niet bestaat in relaties. Het punt waar het om draait in relaties is vertrouwen stellen in de ander. Betreffende seksualiteit vormt vaak een probleem binnen relaties. Mensen worden vaak blijkbaar aangetrokken door het seksuele aspect van iemand.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
terug